Jak wyglądała służba kobiet w Policji kiedyś, a jak w wygląda dzisiaj? Jakie zmiany nastąpiły na przestrzeni blisko stu lat funkcjonowania polskiej policji? Jak wyglądał mundur ówczesnej funkcjonariuszki i jakie stały przed nią zadania w codziennej służbie? Dzień Kobiet jest okazją do przybliżenia kart historii Policji Kobiecej z okresu II Rzeczypospolitej Polskiej.

Początki powstania Policji kobiecej

Policja Państwowa została powołana 24 lipca 1919 roku ustawą Sejmu IIRzeczypospolitej. Kobiety w tej formacji były niemal od początku. Po odzyskaniuprzez Polskę niepodległości, zakres obowiązków jaki czekał na organybezpieczeństwa publicznego w nowych warunkach sprawił, że nie można było sobiepozwolić na pominięcie kobiet w tworzonych służbach porządkowych. Okresdwudziestolecia międzywojennego był czasem wielkich przemian zarównospołecznych jak i obyczajowych, a pojawienie się kobiet w Policji Państwowejbyło m.in. efektem rozszerzania obszarów ich aktywności zawodowej. Zadecydowanoo powstaniu Kobiecej Policji, która rozpoczęła swą działalność w roku 1925 podkierownictwemkom. Stanisławy Filipiny Paleolog.

Zasady rekrutacji i szkolenia
Niegdyś, kandydatkami na policjantki mogły być panny lub bezdzietne wdowy wwieku od 20 do 41 lat, charakteryzujące się dobrą kondycją fizyczną. Jednym zkryteriów doboru do służby było przedłożenie świadectwa moralności wraz zopinią na swój temat. Po weryfikacji, przyszłe policjantki odbywałykilkumiesięczne szkolenie w Szkole Oficerskiej Policji Państwowej w Warszawie,po zakończeniu którego kierowane były do poszczególnych jednostek. Natomiastanalogiczne szkolenia męskie, odbywały się osobno, w Mostach Wielkich podLwowem.

Policjantki pełniły służbę w mundurowych i śledczych brygadachkobiecych, w większych miastach II Rzeczypospolitej m.in. Warszawie, Krakowie,Łodzi, Lwowie i Wilnie, a także w niektórych Wydziałach Śledczych mniejszychmiast, chociażby Przemyśla. Należy podkreślić, że na ówczesne czasy były dobrzewykształcone, gdyż sporo z nich miało zdaną maturę. Do służby mundurowejprzyjmowano kobiety, mające ponad 150 cm (co w owych czasach oznaczało wzroststosunkowo wysoki)[1]. Dużeznaczenie miały kwalifikacje społeczne kandydatek. Preferowano osobyprzynależące do harcerstwa lub posiadające doświadczenie organizacyjne z czasówwalk o niepodległość.

Dzisiaj, proces doboru kobiet do Policji przebiega inaczej, choć jegopodstawowe zasady się nie zmieniły. Obecnie, żeby zostać policjantką trzebaspełnić szereg wymagań, takich samych, jakie stawia się mężczyznom. Przedewszystkim, trzeba posiadać co najmniej średnie wykształcenie, obywatelstwopolskie, nieposzlakowaną opinię, być niekaranym oraz korzystać z pełnipublicznych praw. Sprawność fizyczna jest niezbędna, gdyż każdy kandydatdo służby w Policji musi zdać testy sprawnościowe, które weryfikują jegoszybkość, zwinność, siłę i wytrzymałość. Podczas szeregu egzaminów praktycznychi teoretycznych weryfikowana jest także zdolność psychiczna i predyspozycje dowykonywania zawodu policjanta. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni chcący wstąpićw policyjne szeregi, muszą umieć się podporządkować szczególnej dyscypliniesłużbowej, a także potrafić dochować tajemnicy.

Obowiązki funkcjonariuszki
Od początku, w zakresie obowiązków funkcjonariuszek była służba śledcza iprewencyjna. W tamtych czasach policjantki zajmowały się przede wszystkimzwalczaniem przestępczości skierowanej przeciwko kobietom, młodzieży idzieciom, w tym m.in. zajmowały sie włóczęgostwem i żebractwem dzieci,ujawniały i prowadziły nadzór nad nierządem, zwalczały stręczycielstwo isutenerstwo oraz handel ludźmi, prowadziły dochodzenia w sprawach o zgwałceniei czyny lubieżne.

Obecnie funkcjonariuszki Policji możemy spotkać już wkażdym, policyjnym pionie. Tak jak kiedyś, kobiety w dalszym ciągu doskonaleodnajdują się w prewencji, są dzielnicowymi, dyżurnymi, pracują w zespołachnieletnich i patologii z trudną młodzieżą. Uczestniczą często w niebezpiecznychinterwencjach, a w wydziałach kryminalnych prowadzą trudne, skomplikowaneśledztwa. Policjantki dbają o przestrzeganie zasad ruchu drogowego. Corazczęściej zostają szefami jednostek, komend, komisariatów i wydziałów. WGarnizonie Podkarpackim kierują m.in. wydziałami w Komendzie WojewódzkiejPolicji w Rzeszowie, a w komendach powiatowych są zastępcami komendantów.

Zmiany w umundurowaniu służbowym
Na przestrzeni lat zmienił się także wygląd pań służących w Policji. Początkowoproblem umundurowania policjantek nie istniał, gdyż w ramach Służby Śledczejpanie pracowały w cywilnych ubraniach. Dopiero 20 lipca 1935 roku na mocy RozporządzeniaMinistra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych oumundurowaniu i uzbrojeniu oficerów i szeregowych Policji Państwowej - kobiet wyodrębnionoszczegółowo jak ma wyglądać umundurowanie ówczesnej funkcjonariuszki. Strójszeregowych policjantek tak jak męski, wykonany był z granatowego sukna, miałtakie same guziki i dystynkcje. Różnił się jednak zdecydowanie krojem. Kurtkaposiadała wykładany kołnierz i przypominała wprowadzany w tym samym czasiemundur oficerów lotnictwa. Funkcjonariuszki nosiły spódnice, których długośćokreślano jako ?22-30 cm od poziomu dolnego brzegu?, co według obecnych standardówoznacza, że były długie. Ówczesne kobiety nosiły także płaszcz- taki sam jakmęski, oraz czarne trzewiki z wysoką cholewką. Kobieca Policja Państwowaposiadała również odrębne ?dystynkcje i oznaki?.

Dzisiejsza policjantka
Wygląd współczesnych funkcjonariuszek Policji jest nowocześniejszy. Przedewszystkim, umundurowanie policjantów jest dużo bardziej zróżnicowane.Galowe iwyjściowe na specjalne okazje, służbowe na co dzień i ćwiczebne. Mundury te sątakie same dla kobiet i mężczyzn z tym, że do umundurowania galowego iwyjściowego przewidziana jest spódnica. Policyjny mundur według nowego wzoruposiada furażerkę.

Służba w Policji opiera się na zasadach równouprawnienia,kobiety traktowane są na równi z kolegami. Na szkoleniach wymagane są od nichtakie same umiejętności, a podczas służby muszą wykazywać takie samozaangażowanie jak współpracownicy. 

Obecnie w Podkarpackiej Policji pracuje 4426 policjantów, z czego 643 tofunkcjonariuszki. Ponadto, w służbie cywilnej pracuje 789 kobiet.